461
Çocuk Oyun Alanlarının Doğru Planlanması ve Tasarımı

02/09/2019


Çocuk gelişiminde önemli roller üstlenen çocuk oyun alanlarının doğru planlanması ve tasarımı bu gelişimin olumlu yönde olmasını destekleyen unsurlar arasındadır. Bu çalışmada literatürdeki veriler ve uzman görüşleri doğrultusunda belirlenen temel kriterlerin (11 planlama ve 5 tasarım kriteri) etki dereceleri Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHP) kullanılarak değerlendirilmiştir. Değerlendirmenin sonucunda yeterli ve kaliteli bir çocuk oyun alanının planlanması ve tasarlanması süreçlerine dair en etkili kriterler güvenlik (KP7) ve oyun elemanlarının malzemesi (KT4) olarak bulunmuştur. Alt kriterlerin değerlendirilmesinde ise çocuk oyun alanlarının park içinde konumlanması ve engelli erişiminin var olması planlama süreci için en önemli alt kriterler olurken tasarım süreci içinse çocuk oyun alanlarında kullanılan donatıların işlevsel+estetik özelliklere sahip olması ve kullanılacak olan modüler sistem oyun elemanlarının yanı sıra ekolojik öğelerle birlikte tasarlanmasının olduğu görülmektedir. Sonuçta mevcut ve yeni yapılacak çocuk oyun alanları için yeterlilik ve kaliteyi geliştirmeye yönelik bazı öneriler getirilmiştir.

Çocuk oyun parkları, günümüz teknoloji çağında çocuklarımızın fiziksel kabiliyetlerini kazanmaları için kullanılabilecek en önemli araçlardır. Öyle ki, çocuklarımızın duygusal zekaları, sosyal çevre anlayışları, diğer çocuklarla iletişiminin gelişmesi vb. bir çok hususta hiçbir eğitimin sağlamadığı katkıları, çocuk oyun parkında günlük 1-2 saat oyun fazlasıyla sağlamaktadır.

Çocuk parkı oyun grupları, günümüzde Belediyelerin ve İl özel İdarelerin sunduğu bir hizmet gibi gözükse de, artık tüm binaların sosyal alanlarında, okul öncesi eğitim kurumlarında, okullarda, alışveriş merkezlerinde, otellerde, dinlenme tesislerinde, kısacası insanın bulunduğu her yerde bir mecburiyet halini almıştır.

Genel olarak bir oyun alanında kaydırak, salıncak, zıpzıp, tahterevalli, gibi ürünler yer alabileceği gibi, günümüzde bunlara yavaş yavaş tematik oyun grupları, ipli tırmanma sistemleri, elektronik oyuncaklar eklenmektedir. Çocuklarımızın taleplerine göre şekillendirdiğimiz çocuk oyun parkı ekipmanları, ulusal ve uluslar arası bir çok standarda göre üretilmektedir. Söz konusu bu standartlar bir çocuk oyun grubunun, çocuklarımıza zarar vermeyecek ölçü aralıklarında ve malzeme standartlarında üretilmesini sağlamakta; bu bilinçte üretilmeyen çocuk oyun parkı ekipmanları çocuklarımız için son derece tehlikeli olabilmektedir. Bilinçsizce ve yetkisiz ellerde üretilen oyun grupları, fiyat olarak tüketici için aldatıcı olabilmekte, TSE standartlarında üretilen ürün gruplarına göre çok daha ekonomik gözükebilmektedir. Fakat mevzu çocuklarımız olunca, aradaki %10-20’yi geçmeyen fiyat farkları son derece önemsiz olmalıdır.

Bir çok kamu kurumu alımlarında TSE ve diğer standartlar artık mecburi olarak arandığı halde, çoğu özel sektör tüketicileri için bu kriterler maalesef aranmamakta, sadece maliyet ön planda olmaktadır. Umuyoruz ki, çocuklarımızın sağlığı ve kaza olasılıklarının düşürülmesi açısından söz konusu TSE standartları bir zorunluluk haline gelecek ve merdiven altı üretim olarak tabir ettiğimiz tehlikeli ürünlerin tercihi son bulacaktır.